غزاله گودرزی؛ پژوهشگر حوزه علوم اعصاب و بیماری‌های نورودژنراتیو در گفت و گو با خبرنگار روابط عمومی معاونت تحقیقات و فناوری اظهار کرد: داروی توپیرامات با وجود اثر ضدتشنجی خوب، یکی از داروهایی است که با بروز قابل توجه علائم تغییر خلق همراه است و این عارضه به وضوح به دوز دارو وابستگی دارد. این موضوع انگیزه‌ای شد تا تأثیر مداخله غیردارویی ورزش هوازی بر این روند بررسی شود.

 

وی با اشاره به اینکه تاکنون مطالعه‌ای مسیرهای التهاب عصبی به ویژ(IL-6 )  و سیستم سروتونرژیک به ویژه گیرنده (5(HT1A-  را به طور همزمان و در ترکیب با توپیرامات بررسی نکرده بود، افزود: این مطالعه یک پژوهش تجربی بر روی مدل حیوانی (موش صحرایی نر) است که اثر درمان ترکیبی ورزش هوازی با تردمیل و داروی توپیرامات را بر سه محور شامل بیان گیرنده فاکتور التهابی اینترلوکین ۶ در هیپوکامپ، دوز مؤثر دارو، و بیان گیرنده سروتونین در هیپوکامپ بررسی کرده است.

 

به گفته این پژوهشگر، مدل تشنج مزمن با روش کیندلینگ شیمیایی توسط پنتیلن تترازول (PTZ) به مدت ۴ هفته القا شد و حیوانات در ۱۱ گروه مختلف از جمله گروه‌های کنترل، حلال، PTZ، ورزش، توپیرامات تنها و گروه‌های ترکیبی مورد ارزیابی قرار گرفتند. شدت تشنج، رفتارهای شبه‌افسردگی (با آزمون‌های TST و EPM)، بیان پروتئین‌های هدف، مرگ نورونی و سطح سروتونین بافتی با روش‌های استاندارد سنجش و تحلیل آماری شدند.

 

گودرزی نوآوری‌های این پژوهش را در سه دسته «موضوعی» (بررسی همزمان دو مسیر پاتوفیزیولوژیک التهاب عصبی و سیستم سروتونرژیک)، «ترکیبی» (ارزیابی اثر ورزش بر کاهش دوز مؤثر دارو) و «روشی» (استفاده از رویکرد چندسطحی رفتاری، بافتی و مولکولی) طبقه‌بندی کرد و گفت: یافته‌های این طرح تاکنون منجر به چاپ یک مقاله علمی در یکی از مجلات معتبر حوزه علوم اعصاب/نوروفیزیولوژی (DOI: 10.1016/j.ibneur.2026.08.006) و ارسال دو مقاله دیگر که در مرحله داوری قرار دارند، شده است.

 

وی این پژوهش را پاسخی به سه گره اصلی شامل کاهش عوارض دارویی، معرفی یک درمان مکمل کم‌هزینه و در دسترس، و روشن کردن مکانیسم‌های مولکولی دانست و تأکید کرد: نتایج این مطالعه می‌تواند مبنای طراحی مطالعات بالینی برای بررسی اثر ورزش به عنوان درمان مکمل در بیماران مبتلا به صرع قرار گیرد.

 

 

گودرزی در ادامه انتظارات خود را از مسئولان و سیاست‌گذاران حوزه پژوهش‌های سلامت در سه محور «حمایت مالی هدفمند و پایدار از پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و پل ارتباطی آزمایشگاه و بالین»، «تسهیل مسیر تبدیل نتایج حیوانی به مطالعات بالینی و کارآزمایی‌ها» و «تأمین به‌موقع تجهیزات، کیت‌ها و مواد مصرفی آزمایشگاهی» مطرح کرد.

 

این دانشجوی دکترای تخصصی علوم تشریحی دانشگاه علوم پزشکی ایران همچنین راهکارهایی نظیر ایجاد پلتفرم‌های همکاری بین‌رشته‌ای میان دانشکده‌های پزشکی، تربیت بدنی و مراکز تحقیقاتی، تخصیص گرنت‌های کاربردی بالینی، برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای دانشجویان و تشویق انتشار نتایج به زبان ساده برای عموم را پیشنهاد کرد.

 

این پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی ایران در پایان درباره برنامه‌های آینده خود خاطرنشان کرد: پیگیری فرآیند داوری مقالات، طراحی مطالعات تکمیلی برای بررسی سایر مسیرهای التهابی و نوروترانسمیتری، و حرکت به سوی مطالعات بالینی با همکاری گروه‌های بالینی برای اجرای پروتکل‌های ورزشی مکمل در بیماران مبتلا به صرع از مهم‌ترین برنامه‌های پیش روست؛ چرا که باور دارم پژوهش زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که به بهبود زندگی مردم منتهی شود.

 

در این پژوهش، دکتر هما رسولی جزی و دکتر منصوره سلیمانی به عنوان استادان راهنما و دکتر فریبا کریم زاده به عنوان استاد مشاور از دانشکده پزشکی و مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی دانشگاه علوم پزشکی ایران حضور داشته‌اند.